چگونه میتوان به مهندسین مملکت اشتغال وبه ارتقاء بهره وری در کشور کمک نمود؟

مدخل بحث: افزایش تعداد فارغ التحصیلان رشته های مهندسی طی سالیان اخیر و بیکاری گسترده آنها، نگرانی هایی را در جامعه مهندسین به ویژه در بین مهندسین جوان کشور بوجود آورده است. اغلب بحث هایی که در گروه های مجازی در این رابطه مطرح می گردد، این مقوله بجای فرصت در راستای فرایند توسعه کشور با دیده تهدید و تحدید منافع جامعه مهندسین ارزیابی میگردد.البته نقد های مربوط به پایین آمدن کیفیت آموزش و نگرش صرفا بعنوان بنگاه اقتصادی در خیلی از مراکز آموزش عالی کشور، واقعا جدی است که بایستی تجدید نظر اساسی توسط متولیان آموزش عالی کشور در این مورد معمول گردد.

 قبل از ورود به بحث اصلی ایجاد اشتغال به مهندسین، تذکار این نکته ضروری است که راهکار های ارائه شده در زمینه اشتغال از منظر نگاه یک مهندس مکانیک میباشد. طبیعی است نکته نظرات سایر مهندسین در این زمینه میتواند به غنای بحث کمک نماید.

الف- ایجاد اشتغال در زمینه ارتقای بهره وری انرژی:

1- شدت مصرف انرژی در ایران خیلی زیاد است. شدت مصرف انرژی عبارت از مقدار انرژی مصرفی در کشور بر حسب تن معادل نفت خام به ازای یک میلیون دلار تولید ناخالص داخلی می باشد. بعنوان مثال شدت مصرف انرژی در ژاپن 100 وشدت مصرف انرژی در ایران حدود 870 تن معادل نفت خام برای تولید یک میلیون دلار تولید میباشد.طبق برآورد کاشناسان پتانسیل صرفه جویی انرژی در ایران حدود 100 میلیارد دلار در سال می باشد که رهبر انقلاب نیز در پیام نوروزی خود در سال 1395 به این مساله اشاره کرده وتوصیه نمودند که مسئولین در این زمینه کار کنند، نظر به اینکه مسئولین محترم کشوراز دعوای جناحی وسیاسی فرصت سر خاراندن ندارند، این پیام را در گوشی به فراموشی سپردند. فرض کنید با نظارت و کنترل مصرف انرژی ازاین 100 میلیارد دلار پتانسیل صرف جویی، بتوان 25% یعنی 25میلیارد دلار در سال صرفه جویی ایجاد نمود وفرض کنید که به هرمهندس  پنج میلیون تومان پرداخت نمود، در این صورت حقوق 17.5 میلیون نفر مهندس را می توان پرداخت کرد.آری عدد ها آنقدر بزرگ می نمایند که غیر قابل باور هستند. ولی چه باید کرد که از این همه پتانسیل در کشور مان استفاده بعمل نمی آید. به نظر میرسد صنعت ما شدیدا بیمار است ولی مطب دکتری را که بایستی برای درمان بیماری مراجعه نماید،نمی شناسد.

2- سازمان ملی استاندارد ایران به اغلب صنایع ایران برای مصرف انرژی استاندارد تعیین نموده ومطابق آن استاندارد ها، صنایع مختلف نبایستی مصرف مخصوص انرژی شان از مقدار استاندارد تعیین شده تجاوز نماید و برای کنترل مقدار استاندارد ها توسط صنایع، بازرسی انرژی فصلی برای کنترل مصرف مخصوص انرژی پیش بینی نموده است. یعنی ازهر صنعت بایستی چهار بار درسال بازرسی انرژی انجام پذیرد و برای متخلفین از مصرف بیش مقدار استاندارد، طبق برنامه پنجم توسعه جرایم سنگین پیش بینی شده است. انجام چنین بازرسی گسترده از مصرف مخصوص انرژی صنایع، مستلزم بسیج سالانه حد اقل ده ها هزار مهندس میباشد.این بازرسی از توان نیروی انسانی شاغل در سازمان ملی استاندارد خارج است وبازرسی های بسیار محدودی توسط شرکت های خصوصی بازرسی انرژی انجام میگیرد که این امر به علت ارزش ارزان انرژی در تولید وهمچنین عدم آگاهی تولید کنندگان از این استاندارد ها، موجب تخطی صنایع از مصرف استاندارد انرژی میگردد.

3- سازمان های مهندسی کشور با ایجاد دفاتر ویا شرکت های بازرسی انرژی در حیطه خود، می توانند وارد قرارداد های جمعی با سازمان ملی استاندارد ایران شده  واین وظیفه سنگین را به عهده بگیرند.از این امر چندین عاید منتج میشود: اول اینکه مهندس بیکار داشتن بی معنی میگردد. دوم قانون بازرسی انرژی سازمان ملی استاندارد اجرا می شود. سوم ارتقای بهره وری انرژی در کشور اتفاق می افتد.

ب- ایجاد اشتغال در زمینه افزایش راندمان تجهیزات:

1-  اغلب تجهیزات با راندمان کاری کمتری مورد بهره برداری قرار می گیرند.در این رابطه به یک مثال موردی در زمینه عملکرد پمپ ها اشاره می گردد. میلیون ها پمپی که توسط کشاورزان بهره برداری میگردند را در نظر بگیرید. همانطوریکه در شکل زیر ازبررسی منحنی های مشخصه ملاحظه میگردد، پمپ ها فقط اگر در یک دبی خاص که به دبی اپتیمم شهرت دارد، کار کنند، دارای راندمان ماکزیمم هستند. دبی کاری پمپ ها چه بیشتر از دبی اپتیمم وچه کمتر از دبی اپتیمم صورت پذیرد با راندمان کمتری کار خواهند نمود. رعایت این مساله بر می گردد به نحوه صحیح محاسبه و انتخاب پمپ ها. همان مثال کشاورزان را در نظر بگیرید که وقتی میخواهند به چاه شان پمپ بخرند بجای مراجعه به یک مهندس مکانیک جهت محاسبه وانتخاب پمپ مناسب، به مغازه دار مراجعه می کنند.مغازه دار هم چند سوال با ربط وبی ربط ، مثلا ارتفای چاهت چقدر است؟ فاصله چاهت تا استخرت چقدر است؟ شیب زمین، از چاه تا استخرت چقدر است؟ بدون اندازه گیری دقیق این پارا مترها که در محاسبه و انتخاب صحیح پمپ ها دخیل هستند،یک پمپی را به کشاورز پیشنهاد می دهد. درظاهر امر پر شدن استخر وآبیاری درختان کشاورز را مشاهده میکنیم ولی اگر باطن کار را بررسی نماییم، بجای اینکه پمپ این کشاورز در نقطه راندمان ماکزیمم کار کند، بعلت انتخاب غلط انجام یافته در رانمان کمتری کار میکند که این مسئله هم به ضرر کشاورز می باشد و هم به ضرر مملکت که انرژی به هدر میرود.

مثال: اگر تعداد دو میلیون پمپ 10 کیلوواتی بجای کار کردن در راندمان نرمال 70% ، در راندمان 50% کار کنند وپول برق مصرفی را 100 تومان به ازای هر کیلووات ساعت در نظر بگیریم،انرژی تلف شده این پمپ ها  برابر رقم  960 میلیارد تومان در سال  خواهد بود:

LE=10 KW*8 HR/DAY * 300 DAY/YEAR *20000000*0.20*100=960*10^9

2- در صورت انتخاب صحیح اولیه پمپ، پمپها سالی یکبار نقطه کارشان بایستی تست شوند که در اثر فرسایش پمپ، از نقطه راندمان ماکزیمم کاری خارج نشوند.

3- سازمان های مهندسی کشور با ایجاد دفاتر ویا شرکت های محاسبه ،انتخاب وبازرسی سالانه عملکرد پمپها در حیطه خود، می توانند وارد قرارداد های جمعی با سازمان آب وفاضلاب وجهاد شده  واین وظیفه سنگین را به عهده بگیرند.از این امر چندین عاید منتج میشود اول اینکه به مهندسین  اشتغال ایجاد میکنند. دوم سازمان آب وفاضلاب وجهاد با منوط کردن صدور پروانه چاه و حتی تمدید آن به انتخاب مهندسی و بازرسی سالانه پمپ ها، هزینه سالانه برق اضافی مصرفی توسط کشاورزان را حذف نمایند. سوم ارتقای بهره وری در افزایش راندمان کارکرد پمپها در سراسر کشور اتفاق می افتد.

ج- ایجاد اشتغال در زمینه  استاندارد انرژی در ساختمان:

سازمان ملی استاندارد ایران در زمینه ساختمان دو استاندارد تدوین نموده است. یکی استاندارد ملی انرژی در ساختمان های مسکونی و دیگری استاندارد ملی انرژی در ساختمان های صنعتی. عملی کردن هریک از این استانداردها مستلزم کار بسیار وایجاد اشتغال در امور مهندسی ساختمان می باشند.

د- ادامه مطلب بعد از جمع بندی نکته نظرات ارائه شده توسط مهندسین دراین رابطه تکمیل خواهد شد.

ارسال دیدگاه

با نظرات سازنده خود ما را در بهبود هرچه بهتر کیفیت مطالب یاری نمایید.

عکس خوانده نمی شود

نظرات 1

روزبه نجاتبخش
روزبه نجاتبخش 27 دی 1396 13:53
عالی جناب مهندس